Apostolowau wali
Tuwalali
Baaba Houwan
Buki ya Luke i leleli. Houwan ga buki toto “Yeisu Wasana Waiwaisana Luke wana Leleli” i leli, yaka abwe
ana etulan al i ginol buki ya. He buki labui i patunal gamagal maisena elana, alana Tiyopilo. Inoke buki
ya gamwanaa i liwanan Yeisu wana sikal labulabumwa ge toekelesiya houhouwel wali tuwalali. I pamasal
Yeisu ana tototoulil Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi elana inoke Yeisu wasana hi wasaan i telipunaa Yelusalema,
yaka abwe hi nok hi na Yudiya bwalibwaligena ge Sameliya ge panayawi labena gegewel elal, i ola awalehina
1 puna 8 ana baaba.
Gamagalau hi gewi liwaniliya ta pwawa buki ya elana. Yaa maisena liwanina i bwata heiya Pol. I telipunaa
awalehina 13 elana, Pol wana nopain eton ge wana nok Loma wasaliya ta vasili. Sauga enuna Luke alona
Pol hi nawanawa, yaka liwan enuna elal Luke i leleli i ba, “Ama” (16:10-17 ge 20:5-21:18 ge 27:1-28:16).
Luke liwan i pwamowasiya Pol iyoho Loma i matamatan wana kot kaiwena.
Buki ya gamwanaa Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi ge wana nul toekelesiya houhouwel elal ta kite. Yeisu
ana tototoulil wali pagan ta kite ge papaatena enuna bolo hi papaatena-an ta vasili.
1
1 Ateu owa Tiyopilo. Buki toto ya leli houwan gamwanaa, Yeisu wana tuwalali ge wana panpankiti gegewena
ya wasaan, ya telipunaa sauga toto wana tuwalali i telipuna
-
1:1
Luke 1:32 ana siga lan toto i ha labulabumwa. Mulaa abwe i ha labulabumwa, Yayaluwa Bwabwalena wana gasisi elana
inoke ba pagasisi i pek gamagalau tobolo i hilel wana apostolowau elal.
-
1:2
Mak 16:19; Luke 24:49-513 Wana yaomal enaa, lan poti gamwanaa i masamasal wana tohago elal, inoke hi atena tunahot Yeisu iyaka
i lut al. Hi kite inoke i liwaliwan elal Yehoba wana abalogugui kaiwena.
-
1:3
Luke 24:36-49; Tuw 10:414 Sauga hi migogo, inoke logugui ya i baunanik elal i ba, “Bahi ga Yelusalema nuku eeguluwan, yaa nuku
matamatan Nam wana bateli, toto iyaka ya baunan eliyamiu.
-
1:4
Luke 24:49; Diyo 14:16-17; Tuw 2:335 Diyon i pababitaisomiu wewel elana, yaa lan nige ni gegewi inoke Nam ni pababitaisomiu Yayaluwa Bwabwalena
elana.”
-
1:5
Mat 3:11
Yeisu wana Sikal Labulabumwa
6 Sauga apostolowau hi migogo avaliya ge Yeisu inoke hi neli hi ba, “Babala, tab sauga ya ama Isileli wama
abalogugui nu pem pasikal eliyama ge totoma naha logugui-agima?”
-
1:6
Luke 24:217 Inoke i baek elal i ba, “Nam totona i logugui, lan ge sauga totona i teli, inoke komiu nige bosowaimiu
ana sauga nuku atena.
-
1:7
Mak 13:328 Yaa sauga ebo Yayaluwa Bwabwalena ni lau eliyamiu yaka gasisi nuku kalaopopwi, inoke komiu nuku tabwa
no towasa Yelusalema, labi Yudiya bwalibwaligena ge Sameliya ge panayawi labena gegewel elal.”
-
1:8
Mat 28:19; Luke 24:489 Wana baaba o i pwamowasi, inoke mataliyaa Yeisu i ha labulabumwa, ge yaluyalu i kaus nige al hi kikite.
10 Mataliya hi lihikan labulabumwa toto Yeisu i nonoek, inoke sauga o elana aneloseyau labui ali kaliko
yayanana hi talmilil labeliyaa
11 ge hi ba, “Gamagalau Galili, hauna kaiwena ku talmilil ge matamiu i haha labulabumwa? Yeisu toto i egona
elamiu ge i ha labulabumwa, abwe ni sikalim al ni ola to ku kite i ha labulabumwa.”
-
1:11
Mat 26:64; Luke 21:27
Yudasa Lahena Hi Hile
12 Apostolowau hi sikalem Oya Olibe inoke hi na Yelusalema, hawawal o ana yapu i ola kilomita maisena ya.*1:12
Ta ba “kilomita maisena” o ebo ta ba “mael awalehina ge kekeisi al.”-
1:12
Luke 24:50-5313 Sauga hi vin Yelusalema, inoke hi na hi ha limi gamwana natiya toto hi miminaa. Bolo hi miminaa o, heliya
Pita, Diyon, Yemesa ge Andulu, Pilipi ge Tomas, Batolomiu ge Mataiyo, Yemesa Alipiyos natuna, Saimon
toto i neem boda Seloti elal, ge Yudasa Yemesa natuna.
-
1:13
Mat 10:2-414 Bolo ya gegewel hi boda pamaisena hi mimi awaawanun, avaliyau yowau ge Meli toto Yeisu hinana ge Yeisu
talinau.
15 Lan bolo o elal, sauga etega Pita i milil toabulilek gamwaliyaa, ali gewi i ola wan handeled ge tuwenti.
16 Yaka i ba, “Taliwau ge nuwau, Buki Bwabwalena ana baaba iyaka i tabwa tunahot, toto Yayaluwa Bwabwalena
i pamasal Deibid elana ge i lelelian Yudasa kaiwena. Iya te gamagalau i nulil yaka hi na Yeisu hi lib
ge hi yowan.
-
1:16
Same 41:917 Iya valila wama boda ana gamagal etegana ge Yeisu i hile aloma ha tuwalali toyawa.”
18 (He Yudasa wana tuwalali nanakina molana mani hi pek, yaka i ahe ge bilibili etega i pwamolaya, inoke
eliyana i gaisoguwa i tal aliga, tinena i maleli ge elokena i tagil.
-
1:18
Mat 27:3-819 Yelusalema ana tomina gegewel wasa ya hi hago, inoke heliya analiya elana bilibili o alana hi tun Akeldama,
ana sapu heiya “Panasasaliya.”)
20 Pita i ba, “Toto Deibid i lelelian Yudasa kaiwena, iyaka i tabwa tunahot, kaiwena buki Same elana i leli
i ba,
‘Wana limi ni ola galaluwan limena,
bahi gamagal etega ni hoholave.’
I ola al i leli i ba,
‘Gamagal getoga abamina toto i minaa ni milahe.’
-
1:20
Same 69:25; 109:8
21-22 Inoke gamagal etega ta hile ge Yudasa abana ni milahe, ni tabwa aloma etega yaka aloma Yeisu wana lut
al wasana ana patunahot naha wasawasa-an. Gamagal o ta hileya gamagalau gamwaliyaa bolo alomeyau ya sauga
bwalibwaligena, sauga toto Babala Yeisu aloma ha nawanawa, i telipunaa Diyon gamagalau i pababitaisoil
ana siga lan toto Yeisu i egona eliyala ge i ha labulabumwa.”
-
1:21-22
Mat 16:19; Mak 1:9; Diyo 15:27
23 Inoke bolau labui alaliya hi latahin: Yosepa, toto alana hi ba Basabas (i ola al hi ba Diyastas), ge
Mataiyas.
24 Inoke hi awanun hi ba, “Babala, gamagalau gegewel wali nuwatu u atena. Inoke nu pankitema gamagalau labui
ya henala toto iyaka u hile
25 ge Yudasa abana ni milahe ni tabwa apostolo, kaiwena Yudasa tuwalali toto ya i eguluwan, i aliga ge i
nok i na Gehena.”
26 Yaka bolau labui alaliya hi leli pat labui elal ge pat maisena hi ahe tagilan. Pat toto Mataiyas alana
i miminaa te hi ahe, inoke iya i tabwa apostolowau ali toto elulutega maisena avaliya etegana al.
