^
MATAIYO
MAK
LUKE
DIYON
TUWALALI
LOMA
1 KOLINITA
2 KOLINITA
GALATIYA
EPESO
PILIPAI
KOLOSE
1 TESALONAIKA
2 TESALONAIKA
1 TIMOTI
2 TIMOTI
TAITAS
PILIMON
HIBILU
YEMESA
1 PITA
2 PITA
1 DIYON
2 DIYON
3 DIYON
YUDA
PANKITE
BSPNG 1997

Epeso wali Leta
Pol wana Leleli
Baaba Houwan
Yeisu wana sikal labulabumwa enaa baliman ana gewi tabam 32 i mowasi, he Pol iyoho Loma i miminaa dela. Saugena o leta ya i ginol, inoke Titiko i noahe i na i pek toekelesiya Epeso elal (4:21-22).
Panuwa Epeso iya panuwa bwabwatana labi Eisiya elana, ge wali bisnes hi gewi. Pol wana nopain etonina elana, baliman eton i miminaa Epeso elana ge i papaatena elal (Tuwalali 19).
Epeso eliyana gamagalau hi gewi nige Yudiya i oola, yaa enuna heliya Yudiya gamagaliliyau. Leta ya elana i pankitel boda labui o Keliso iyaka i tubwel hi tabwa boda maisena ekelesiya eliyana (2:15-16; 3:6). Pol i liwan nabi hauna Yehoba wana nuwatu ekelesiya kaiwena (3:10) ge hauna Yehoba wana mulolu eliyala. Ba kakanun eton i ginolil ekelesiya kaiwena. Ekelesiya i ola tuwan maisena ge Keliso i ola kaun (1:23; 4:15-16). Ekelesiya i ola limi ge Keliso i ola limi o ana ekahiyan (2:21-22). Ekelesiya i ola yova toalolon ge Keliso i ola lagona tau (5:25-27). I ola al Pol Epeso i ba pagasisel yawaliliya ana nawanawa ga ni ola kaiwena Keliso iyaka i tubwel hi ola tuwan maisena ge kaiwena heliya mwananal natunau.
1
1 Nau Pol, Yehoba wana nuwatu eliyana ya tabwa Keliso Yeisu wana apostolo. Leta ya ya leli ge ya patuna i nowa Yehoba wana gamagalau bolo ku minaa Epeso eliyamiu, komiu toabulilek hot Keliso Yeisu elana. - 1:1 Tuw 18:19-21; 19:1
2 Ya awanun Yehoba Tamala ge wala Babala Yeisu Keliso nihi muloluagimiu ge wali nuwa laumwal atemiu ni pakalaopop.
Keliso eliyana Yehoba Mulolu Gegewena iyaka I Pem Elala
3 Yehoba ta tobalan, iya wala Babala Yeisu Keliso wana Yabowaine ge Tamana. Bosowaina hot ta tobalan, kaiwena Keliso eliyana mulolu gegewena i neem labulabumwa iyaka i pem elala yayaluwala ana waisi kaiwena. - 1:3 Epe 2:64 He i ola hiwe. Mulaa abwe panayawi i ginol, iya iyaka i hilela wana gamagalau Keliso eliyana inoke matanaa ta bwabwalena ge nige ala woliwoli ni gagan. - 1:4 Diyo 15:165 Sauga houhouwena i nunuwana-agila, inoke i nuwatu pahuwala te abwe Yeisu Keliso wana tuwalali eliyana ni awa natunagila. He iya totona wana yaliyaya ge wana nuwatu te i ginol ola o. - 1:5 Diyo 1:126 Inoke iya ta tobalan wana mulolu kalakalaopopwina kaiwena, mulolu o iyaka i pem bwabwage Natuna nunuwanina hot eliyana.
7 Yehoba wana mulolu i bwata hot, inoke Keliso wana yaomal eliyana Yehoba iyaka i pwamola pasikalila ge wala gegi i nuwayoho. - 1:7 Epe 2:7; Kols 1:148 Yehoba wana mulolu i ligin nabiyan eliyala alona ge siba gegewena ge aatena waiwaisana. 9-10 He wana nuwatu misusumena iyaka i pamasal eliyala kaiwena wana nuwatu i ola. Ana sauga hot elana wana nuwatu o bwaliga ni ginol, heiya bugul gegewena labulabumwa ge panayawiya ni palivaso ge Keliso ni kauni. - 1:9-10 Loma 16:25; Kols 1:16,20
11 Ama Keliso eliyana Yehoba i ahema wana gamagalau, kaiwena sauga houhouwena i nuwatu ola. (He bugul gegewena Yehoba i ginolil i ola wana nuwatu.) - 1:11 Loma 8:28-2912 Inoke ama bolo Keliso ana mel ha teli houwan, Yehoba i ahema wana gamagalau inoke Yehoba alana naha latahin ge naha tobalan. 13 Komiu al ge, wasa hot, heiya Yeisu Wasana Waiwaisana ami pwamwal kaiwena, ku hago, inoke iyaka ku abulilek Keliso elana ge ku tabwa wana gamagalau. Inoke Yehoba ana etotohi iyaka i teli eliyamiu i ola abaeuna, heiya Yayaluwa Bwabwalena i pewa eliyamiu i ola wana bateli. 14 Yayaluwa Bwabwalena iyaka ta ahe haba, inoke ta atena waisi gegewena bolo Yehoba i bateli kaiwela bwaliga abwe ta ahe al. He ta matamatan ana siga Yehoba ni sokalila hoti ge ni ahela avala ta mina. Iya alana ta latahin ge ta tobalan! - 1:14 2Kol 1:22
Pol I Awanun Yehoba elana Epeso kaiweliya
15 Wami abulilek Babala Yeisu eliyana ge wami nunuwana Yehoba wana gamagalau elal wasana iyaka ya hago, 16 inoke toto o kaiwena nige ya veveyaho ba mulolu Yehoba elana kaiwemiu, ge sauga gegewena ya awaawanun kaiwemiu. 17 Ya awanun wala Babala Yeisu Keliso wana Yabowaine, iya Tamala Towasawasa, Yayaluwana ni pewa eliyamiu, inoke iya ni pasiba-agimiu ge Yehoba ni pamasal eliyamiu, yaka ana aatena ni bwata eliyamiu. - 1:17 Kols 1:918 Ya awanun Yehoba wami nuwatu ni pwamwananal, yaka nuku atena te iya i yogaagimiu ge bosowaina alomiu wami atimatuwa nuku matamatan wasawasa bwabwatana toto Yehoba abwe ni pem kila wana gamagalau elala. 19 I ola al nuku atena Yehoba wana gasisi i bwata nabi iyoho i tuwatuwalali kila toabulilek elala. He gasisi maisena o eliyana - 1:19 Kols 1:1120 heiya te Yehoba Keliso i palutem yaomala, ge i teliya nimana labena awonaa labulabumwa. - 1:20 Same 110:1; 2Kol 13:4; Kols 2:12; 1:16; 2:1021 Inoke tohouwa gegewel, gasisi ona gegewel, aneloseyau gegewel, tologugui gegewel, ge alan gegewena bolo hi gan sauga ya ge nihi gan sauga i nenem, Keliso iya i bwata lakel. 22 Yehoba Keliso i teli bugul gegewena ni logugui-agil nihi minaa aena gabulanaa, ge i teli ekelesiya ana bwalibwaligena ni kauni. - 1:22 Same 8:623 He ekelesiya heiya Keliso tuwana, ge Keliso ekelesiya i paolaolaek ge ana waisi gegewena i pakalaopopwi. - 1:23 Epe 4:10,15; Loma 12:5; Kols 1:18